in

Doğa ve İnsan

Doğal çevreyi oluşturan dört temel öğe vardır. Bunlar; taş küre (litosfer), su küre (hidrosfer), hava küre (atmosfer) ve canlılar küresi (biyosfer) dir. Bunlar birbiriyle iç içe geçmiş ve uyumlu ortamlardır.

– Litosfer (Taş küre): Yer kabuğunun en dış kısmıdır. Litosfere taş küre denilmesinin nedeni bileşiminin kayaçlardan oluşmasıdır.
– Atmosfer (Hava küre): Dünyayı çepeçevre saran gaz kütlesidir. Değişik özellikteki çeşitli gazlardan oluşur.
– Hidrosfer (Su küre): Yer altı ve yer üstü sulardan oluşur. Bunlar okyanuslar, denizler, göller, kaynak suları ve yer altı sularıdır.
– Biyosfer (Canlı küre): İnsanlar, bitkiler, hayvanlar ve mikroorganizma canlıların oluşturduğu sistemdir.

Coğrafya nedir?

Coğrafya; doğal çevreyi,doğal çevre ile insan arasındaki etkileşimi inceleyen bir bilimdir. Doğanın kendi içindeki etkileşimi ile doğanın –insana, insanın –doğaya etkisi coğrafyanın inceleme alanıdır.

Coğrafya, yeryüzündeki doğa olaylarını ve insan faaliyetlerini incelerken bunlar arasında ilişki kurar. Böylece olayları bir bütün olarak kavramamızı sağlar.

Doğal çevre nelerden oluşur?

Doğal çevre; litosfer, atmosfer , hidrosfer ve biyosferden oluşur.

Atmosfer(Hava Küre): Dünyamızı saran ve çeşitli gazların karışımından oluşan doğal ortamdır.

Litosfer(Taş Küre): Yer kabuğunun en dış bölümüdür. Litosfere taşküre denilmesinin sebebi bileşiminin kayaçlardan oluşmasıdır.

Hidrosfer(Su Küre): Akarsular, göller, denizler ve okyanuslar ile tüm yer altı sularının tamamına verilen isimdir.

Biyosfer(Canlılar Küresi): Bitkiler, hayvanlar, insanlar ve mikroorganizmalar gibi doğal ortamda yaşayan canlıların oluşturduğu sistemdir.

Doğal çevre unsurları

Hidrosfer—I
Atmosfer—II
Litosfer—–III
Biyosfer—-IV

 İnsanların akarsular üzerine baraj yapması-insanın doğaya etkisine

 Deprem sonucu konutların yıkılması- doğanın insana etkisine

 Volkanik faaliyetlerle meydana gelen patlama sonucu çıkan lavların ormanları yakması doğanın kendi etkileşimine örnektir.

Doğal unsurları coğrafyanın hangi bilim dalları inceler?

Atmosferi———-Klimatoloji
Litosferi- ———-Jeomorfoloji
Hidrosferi——— Hidrografya
Biyosferi- ———Biyocoğrafya inceler

Not: Meteoroloji, klimatolojiye yardımcı olan, hava olaylarını inceleyen bilim dalıdır

 Yağmur, kar, sis, bulut, rüzgâr gibi doğa olayları Klimatoloji’nin ilgilendiği atmosfer olaylarıdır.

 Dağ oluşumu, akarsu faaliyetleri, yükselti, eğim ve engebe gibi yer şekilleri Jeomorfoloji konusudur.

 Akarsu akımı ve rejimi deniz okyanus ve göl sularının özellikleri Hidrografya’nın konularıdır.

 Yer yüzünde canlıların dağılışı, bitki ve hayvan toplulukları ve özellikleri Biyocoğrafya’nın konusudur.

Coğrafyanın ilkeleri

Coğrafya coğrafi unsurları işlerken bazı ilkeleri uygular. Bunlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir

 Göller ve akarsulardan buharlaşarak atmosfere karışan su buharı yoğuşarak yağışlarla yer yüzüne iner. ( Karşılıklı ilgi ilkesi)

 Yer kabuğundaki levha hareketleri günümüzde deprem, tsunami gibi doğal afetlere neden olur. (Nedensellik ilkesi)

 Akdeniz bölgesinde, kışın don olaylarının nadir olması turunçgiller ve muz gibi ürünlerin yetişmesine kolaylık sağlamıştır.(Nedensellik ilkesi)

 Türkiye’de bakır madeni, Artvin, Kastamonu ve Elezığ’dan çıkartılır. (Dağılış ilkesi)

COĞRAFYANIN BÖLÜMLERİ

a. Fiziki coğrafya

 Hidrografya (Sular Bilimi)
 Klimatoloji (İklim Bilimi)
 Biyocoğrafya (Canlılar Bilimi)
 Jeomorfoloji (Yer Şekilleri Bilimi)

Fiziki coğrafya bilim dallarının yararlandığı bilimler aşağıda gösterilmiştir.

Toprak bilimi (Pedoloji)
Jeofizik
Jeoloji
Taş bilimi (Litoloji)

Hidroloji
Göl bilimi (Limnoloji)
Okyanus bilimi (Oseonografya)
Yer altı suları (Hidrojeoloji)
Akarsu bilimi

Meteoroloji
Fizik

Biyoloji
Botanik
Zooloji
Tıp

b. Beşeri coğrafya

İnsan faaliyetleri beşeri coğrafya konusudur.

 Nüfus-Demografya
 Yerleşme
 Tarım
 Ticaret
 Turizm
 Sanayi
 Ulaşım gibi konular beşeri coğrafya inceleme alanındadır

Bir Cevap Yazın

Coğrafya hayata yön verir.

Puan verir misin?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 2

Upvotes: 1

Upvotes percentage: 50.000000%

Downvotes: 1

Downvotes percentage: 50.000000%

2015 Coğrafya Kontenjanı

Coğrafyanın İlkeleri (Prensipleri)