Epirojenez

0
60

Yerkabuğunu oluşturan parçalar magmanın üzerinde belirli bir denge halinde bulunurlar. Bu duruma izostatik denge adı verilir. Volkanizma, buzullaşma ve dış kuvvetler gibi durumlarda bozulması ile bazı yerler sular altında kalırken bazı alanlar deniz tabanından çıkmaktadır. Bu durum kıta oluşumu (epirojenez) olarak adlandırılır.

İzostatik dengenin bozulması sonucunda kıta oluşum hareketleri, yani epirojenez meydana gelir. Bu hareketler milyonlarca yılda gerçekleşmektedir. Kimi yerlerde yükselerek deniz tabanından çıkar ve karaya dönüşür. Kimi alanlarda ise çökerek deniz veya göllerin suları altında kalır.

Epirojenik hareketlerin nedenleri şöyle sıralanabilir:
– Kıta levhalarından birinin diğerinin altına girerek onu yükseltmesi
– Buzulların erimesi veya aşınımdan dolayı karaların yükünün azalması
– Buzul istilası veya volkan püskürmesinden dolayı yükün artması
– Tortullaşma sonucu yükü artan senklinallerin çökmesi

epirojenez-cografyahocam
Şekil: Tortullaşma sonucu oluşan epirojenik faaliyetler

Epirojenez, kara ve denizlerin dağılışı üzerinde büyük etkiye sahiptir.