Nijerya


Coğrafi Konumu ve Komşuları:
Güney kıyısı Gine Körfezi’nde yer alan Nijerya, Benin, Nijer, Kamerun ve Çad ile komşudur. Nijerya, esas ola­rak dört coğrafi bölgeye ayrılır; kıyıdaki mangrovlu ba­taklık bölgesi, tropikal ormanlık bölge, Savana bölge­si ve kuzeydeki yarı çöl bölge.

Nijerya, 27 eyaletten oluşan federal bir Sahraaltı Afrikası ülkesidir.

nijerya-idari-haritasi-cografyahocamHarita: Nijerya’nın komşuları ve idari birimleri

Nijerya’nın Kısa Tarihçesi:
Nijerya, 1 Ekim 1960 tarihinde İngiltere’den bağımsızlığına kavuşmuştur. 250’den fazla dil konuşulan karmaşık bir nüfus yapısı içinde, etnik bakımdan birbirlerinden farklı kuzeyli Müslüman Hausa-Fulaniler, güneyli Hıristiyan-Müslüman Yorubalar ve güneyli Hristiyan İbolar başta olmak üzere yaklaşık 250 kabileyi bir araya getiren Nijerya Federal Cumhuriyeti, kuruluşunun ilk günlerinden itibaren bir kimlik ve ulusal bütünlük bunalımına girmiştir. Bağımsızlıktan sonra Nijerya devlet yapılanması içinde kendilerini kenara itilmiş hisseden ülkenin üçüncü büyük etnik grubu İbolar, 1967 yılında silahlı isyan hareketi başlatarak “Biafra” adı altında Nijerya’dan ayrılmaya teşebbüs etmişlerdir. 6 Temmuz 1967 ile 15 Ocak 1970 tarihleri arasında süren iç savaş, 1 milyondan fazla kişinin ölümüne yol açarak modern Afrika’nın ilk iç savaşı ve en kanlı iç çatışmalarından biri olarak tarihe geçmiştir.

Ülke yönetimi, iç savaştan sonra yazılı olmayan bir ittifak çerçevesinde, daha ziyade kuzeyli Müslüman Hausa-Fulanilerle, güneyli Müslüman-Hıristiyan Yorubaların dönüşümlü yönetimine girmiştir. Bununla birlikte, yakın dönemde İgboların bürokrasi ve siyasetteki görünürlükleri artmaya başlamıştır.

Uzun yıllar askeri yönetimin etkili olduğu Nijerya’da Mayıs 1999’da genel seçimler gerçekleştirilerek sivil yönetime geçilmiştir. Eski bir General olan Olusegun Obasanjo 1999 ve 2003 seçimlerini kazanmıştır. 2007 yılında göreve gelen Umaru Musa Yar’Adua’nın 2009 Kasım ayında sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine Başkan Yardımcısı Goodluck Jonathan, 2010 Şubat ayında Devlet Başkanlığı görevine vekaleten getirilmiş, Yar’Adua’nın vefatı üzerine 6 Mayıs 2010 tarihinde yemin ederek bu kere Devlet Başkanlığı görevini asaleten üstlenmiştir.

Ülkenin nispeten küçük kabilelerinden Ijaw mensubu, güneyli bir Hristiyan olan Goodluck Jonathan, 16 Nisan 2011 tarihinde düzenlenen seçimlerde, Fulani kabilesine mensup kuzeyli bir Müslüman olan Emekli General ve askeri rejim döneminde 1984-1985 yıllarında Devlet Başkanlığı yapmış Muhammed Buhari’ye karşı, oyların %58’ini alarak 4 yıllığına Devlet Başkanlığına seçilmiştir. Keza, Parlamento ve Eyalet Valileri seçimlerinde de PDP adayları üstünlük sağlamışlardır.

Son Devlet Başkanlığı ve Ulusal Parlamento Seçimleri 28 ve 29 Mart 2015, Eyalet Valiliği ve Eyalet Parlamentosu Seçimleri ise 11 Nisan 2015 tarihinde yapılmıştır. Devlet Başkanlığı seçimlerini ana muhalefet partisi All Progressives Congress’in (APC) adayı, 1984-1985 yıllarında askeri yönetimin Devlet Başkanlığı’nı yapmış ve 2011 seçimlerinde Devlet Başkan adayı olarak yer almış emekli General Muhammadu Buhari kazanmıştır. Katılım oranının yaklaşık %44 olduğu seçimlerde APC oyların %54’ünü, iktidardaki Peoples’ Democratic Party (PDP) ise oyların %45’ini almıştır. Böylece, 1999’da demokrasiye geçen Nijerya’da PDP ilk defa seçim kaybetmiştir. Buhari görevi 29 Mayıs 2015 tarihinde devralmıştır.

Dini söylemli radikal bir örgüt olan Boko Haram’ın son dönemde Nijerya’nın kuzeyinde yoğunlaşan kanlı eylemleri, dünyanın dikkatini bu ülkeye çekmiştir.

Nijerya’nın Yerşekilleri:
Ülke kuzeyinden güneyine doğru basamaklar şeklinde alçalan geniş bir plato durumundadır.
Nijer ırmağı Gine Körfezi’nde geniş bir delta ovası oluşturmuştur.
Nijerya’nın yüzeyinde çeşitli dağ ve platolar bulunmaktadır. Genel olarak kurak bir yer olduğu için çok fazla göl bulunmaz.

– Nijerya’nın Dağları Ovaları ve Platoları
Nijerya’nın kuzeyinde, kuzeye ve doğuya doğru gidil­dikçe alçalan plato alanları vardır. Buranın ortalama yükseltisi 1000 metre civarındadır. Doğuda Kamerun ile sınır oluşturan yükseltisi yer yer 2000 metreyi aşan Kamerun Dağları yer alır. Kuzeydoğu kesiminde Çad Çölü’ne doğru uzanan yarı kurak ve yarı kumlu düz­lükler bulunur.
Ülkenin güneyinde Nijer ile onun kolu olan Benue ır­makları tarafından oluşturulmuş ovalar Nijerya arazisi­nin büyük bir bölümünü oluşturur. Gine Körfezi çevre­sinde Nijer Irmağı’nın oluşturduğu geniş bir delta ova­sı yer alır.

– Nijerya’nın Akarsu ve Gölleri:
Ülkenin en büyük akarsuyu Nijer’dir. Batıda Gine’den doğan ırmak, Mali ve Benin’den geçerek Nijerya’ya gi­rer. Nijer’in ana kolu olan Benue Irmağı ise ülkenin di­ğer akarsuyudur. Irmak üzerinde sulama ve enerji amaçlı birçok baraj kurulmuştur.

Nijerya’nın İklimi
Nijerya’nın iklimi kuzeyden güneye doğru çeşitlilik gösterir. Kuzey bölgelerinde kurak bir iklim hakimken güneye inildikçe tropikal iklimin etkisiyle yağış miktarı 4000 mm’ye kadar iner. Ülkede ekvatoral ve sub-ekvatoral karakterli iklim özellikleri görülür. Kuzey bölge­lerde gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı fazla iken, güney bölgelerde sıcaklıklar fazla değişmez. Ku­zeyde karasal iklimin özellikleri hissedilir. Buralarda yıllık yağış miktarı 500 mm’ye kadar düşer. Ülkenin ku­zey – güney yönündeki iklim değişmelerine bağlı ola­rak bitki örtüsü de farklılık gösterir. Kıyı şeridi ve Nijer Deltası boyunca mangrov ormanları, nemli tropikal ormanlar, savanlar ve stepler görülür.

Nijerya’nın iklimi çok farklıdır. Yazın Muson Asyası’nda olduğu gibi denizden karaya doğru sıcak ve nemli rüzgâr eser. Kışın Sahra’dan gelen kuru rüzgârlar hâkim olur. Nijer ve Benue vadileri ile kıyı kuşağında nemli tropikal iklim etkilidir. Yıl içinde sıcaklık değişmesi azdır. Lagos’ta ortalama sıcaklık, Ocak ayında 27,2°C ve Temmuzda 25°C’dir. İç kısımlara doğru geçildiğinde karasal iklimin etkisi görülür. Kuzeydeki sahalarda yaz ile kış arasında sıcaklık farkı artar. Yağış miktarı çok fazla olup Nijer deltasında 3800 mm’ye yaklaşır. Yağışların büyük bölümü Haziran-Eylül arasında düşer. Kış mevsimi kurak geçer. Nijer deltasında ve lagünlerde mangrov ormanları yaygındır. Buna karşılık güneydeki ovalarda yağmur ormanları görülür.  Burada kahve ve kauçuk ağaçları yetişir. Kuzeydeki sahalarda savanlar yer alır.

Nijerya’nın Nüfus Özellikleri:
Dünyanın nüfus bakımından dokuzuncu ülkesi olan Nijerya, 2015 yılında yaklaşık 182.202.000 nüfusuyla Afrika’nın en kalabalık ülkesidir. Nüfus artışının en yüksek olduğu ülkelerden biridir. Halkın büyük bir bölümünü yerli kabileler teşkil eder. Ayrıca Avrupalı beyazlar da mevcuttur. Nüfus, birbirinden birçok bakımlardan farklı, yüzlerce çeşit gruplardan teşekkül eder.

Bunların en güçlü ve geniş olanı Housa-Fulani kabileleridir. On dördüncü yüzyılda Müslümanlıkla şereflenen bu insanlar, ülke idaresini ellerinde tutmaktadırlar. Ayrıca güneybatıda Yoruba, güneydoğuda İbo kabileleri de güçlüdür. Bundan başka Tıv, Iraw, İbibio, Efik veIfe kabileleri, sayıca kalabalık diğer kabilelerden birkaçıdır.

Nijerya nüfusunun yarıdan çoğu Müslümandır. Ülkede, genellikle Avrupalı olan bir miktar Hıristiyan vardır. Bazı kabileler ise hala putperesttir. Müslüman Nijeryalıların kültür düzeyleri oldukça yüksektir. Ülke genelinde okuma-yazma oranı % 50’dir. Nijerya’da toplam 13 üniversite mevcuttur.

Nijerya, nüfus bakımından Afrika’nın en kalabalık ülkesidir. Ülke nüfusunun önemli bir kısmı ülkenin güneybatısı ve orta kesimi yoğun nüfuslu yerlerde yaşamaktadır.

Nijerya Ekonomisi:
Nijerya, nüfusu ve doğal kaynakları ile ekonomik açıdan büyük bir potansiyel taşımaktadır. 2014 yılında milli gelir hesabının yenilenmesiyle ortaya çıkan yeni rakamla (2013 yılı için 509,9 milyar ABD Doları) Güney Afrika’yı geçerek Afrika kıtasının en büyük ekonomisi haline gelmiştir.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi olan Nijerya, hâlihazırda petrol rezervleri itibariyle ilk on ülke arasında yer almaktadır.

Nijerya ekonomisinin iki temel özelliği devlet ağırlıklı olması ve ihracatının büyük bir yüzdesinin ham petrol ve doğalgaza dayanmasıdır. Ancak, petrolden beklenen gelir sağlanamamaktadır. Bunun başlıca nedenleri, petrol tesislerine yönelik sabotajlar, petrolün ham ihraç edilmesi ve petrolün üretiminden petrol gelirlerinin hükümet hesaplarına girene kadar geçen sürede yaşanan yolsuzluklar ve son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan düşüştür. Ayrıca, hükümet petrol fonlarının kullanımı sırasında da yoğun yolsuzluk yaşandığı bilinmektedir.

Elektrik üretiminde ve dağıtımında yaşanan sorunlar ülke ekonomisinin önünde engel teşkil etmektedir. Nijerya, kurulu enerji kapasitesini geliştirmek amacıyla mazot, doğalgaz, hidroelektrik santralleri ile başta rüzgar ve güneş olmak üzere alternatif enerji kaynaklarını arttırmak için çaba göstermektedir. Bununla birlikte, ülkedeki teknik yetersizlikler ve şiddet eylemleri bu alanda gelişme sağlanmasını güçleştirmektedir.

Nijerya ekonomisi ve maliyesi düşen petrol fiyatları nedeniyle sıkıntı yaşamaktadır. Bu çerçevede Nijerya Merkez Bankası, yerel para birimi Naira’nın değerini ve döviz rezervlerini korumak amacıyla Naira’yı % 8 oranında devalüe ettiğini, ayrıca faiz oranını % 13’e yükselttiğini 25 Kasım 2014 tarihinde açıklamıştır. 2015 yılında gerçekleştirilen Devlet Başkanlığı ve Genel Seçimlerden sonra ülkede kayda değer devalüasyon yapılabileceği beklentisi bulunmaktaydı. Nitekim Merkez Bankası, petrol fiyatlarının düşmesi nedeniyle ortaya çıkan döviz sıkıntısıyla mücadele kapsamında, döviz bürolarına nakit satışını Ocak 2016’da durdurmuştur. Sözkonusu gelişmenin ardından karaborsada Naira hızla değer kaybetmiştir.

Üyesi Olduğu Uluslararası Kuruluşlar:
ACP, AfDB, Commonwealth, CCC, D-8, ECA, ECOWAS, FAO, G-15, G-19, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, IOC, ISO, ITU, MINURSO, MONUC, NAM, NEPAD, AU, OIC, OPCW, OPEC, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNITAR, UNMEE, UNMIBH, UNMIK, UNMOP, UNMOT, UNTAET, UNU, UPU, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WtrO


Beğendin mi? Arkadaşların da görmeli diyorsan paylaş!

-1
1, -1 points

Buna tepkiniz nedir?

Planlar Planlar
0
Planlar
Dosya Dosya
0
Dosya
Tarım Tarım
0
Tarım
Su Kaynakları Su Kaynakları
0
Su Kaynakları
Fiziki Coğrafya Fiziki Coğrafya
0
Fiziki Coğrafya
Küresel Isınma Küresel Isınma
0
Küresel Isınma
Afetler Afetler
0
Afetler
Enerji Enerji
0
Enerji
Nüfus Nüfus
0
Nüfus
Ülke Ülke
1
Ülke

Comments 0

Nijerya

log in

Don't have an account?
sign up

reset password

Dön
log in

sign up

Captcha!
Dön
log in

Yazı Türü Seç

Haberler Görsel Liste Anket Test Video Ses Galeri Oynatma Listesi
İstediğiniz Formatta Katılabilirsiniz
Kişilik testi
Kişilik hakkında bir şey ortaya koymayı amaçlayan sorular dizisi
Karma test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Kararlar verme ya da görüş belirlemek için oy verme
Hikaye
Gömülü Kodlarla ve Görsellerle Biçimlendirilmiş Metin
Liste
Klasik İnternet Dinlenceleri
Açık Liste
Açık Liste
Sıralı Liste
Sıralı Liste
Taklit
Özel taklitler eklemek için kendi resimlerinizi yükleyin
Video
Youtube, Vimeo ya da Vine gömme kodları
Ses
Soundcloud ya da Mixcloud gömme kodları
Görsel
Resim ya da GIF