içinde

Kızgın Ağlıyor Sevimli Zekice Kahkaha Hayran Başarılı Hadi Be!

Sanayinin Türkiye Ekonomisindeki Yeri

Türkiye Sanayisine Tarihsel Bakış

  • Türkiye arazilerindeki modern anlamdaki ilk sanayi faaliyetleri Osmanlı Devleti dönemine dayanmaktadır.
  • Osmanlı Devleti, 1922’ye kadar kurulan fabrika sayısının 300’e yakın olduğu, özellikle savaşlar nedeniyle bunların önemli ölçüde tahrip olduğu, ayrıca bunların önemli bir bölümünün özel girişime ait olduğu bilinmektedir. Bu fabrikalar daha çok dokuma ve savunma sanayi üzerine olmuştur.
  • Cumhuriyetin ilanından sonra yeni kurulan devlet, ekonomik gelişme ve çağdaşlaşma amacıyla ekonomide en önemli katkının sanayiden geleceği düşüncesiyle sanayi atılımı yapmaya çalışmıştır.
  • Bu nedenle;
  • 1923’te (Kurtuluş Savaşı devam ederken) I. İzmir İktisat Kongresi düzenlenmiş,
  • 1925’de Türkiye Maadin Bankası kurulmuş,
  • 1927’de Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarılmış,
  • 1934’te 1. Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlanmıştır. (1934-1939)
  • Yeni devlette kurulan ilk fabrikalar, hammaddesi ve kaynağı ülkemizde bulunan tarım ürünlerini işlemeye yönelik olmuştur.
  • Türkiye’nin ilk şeker fabrikaları 1926 yılında Alpullu’da (Kırklareli) ve Uşak’ta kuruldu.
  • 1927 yılında Kırıkale Mühimmat FabrikasıBünyan Dokuma Fabrikasıve Eskişehir Kiremit Fabrikası, Bursa Dokumacılık Fabrikasıkuruldu.
  • 1931’de Kayseri Tayyare Fabrikası açılır.
  • 1934yılında Eskişehir Şeker FabrikasıTurhal Şeker FabrikasıKonya Ereğli Bez FabrikasıBakırköy Bez FabrikasıBursa Süt Fabrikasıİzmit Paşabahçe Şişe Cam Fabrikası,  Zonguldak Antrasit FabrikasıZonguldak Kömür Yıkama FabrikasıKeçiborlu Kükürt FabrikasıIsparta Gülyağı FabrikasıAnkara, Konya, Eskişehir, Sivas Buğday SilolarıKayseri Bez Fabrikası kuruldu.
  • 1936’da Ankara Çubuk BarajıZonguldak Taş Kömürü FabrikasıNuri Demirağ Uçak FabrikasıMalatya Sigara FabrikasıMalatya İplik FabrikasıBitlis Sigara Fabrikası, Elazığ Şark Kromları İşletmesikuruldu.
  • 1937’de Sümerbank Basma Fabrikası, Malatya Bez Fabrikasıİzmit Kağıt ve Karton FabrikasıKarabük Demir Çelik Fabrikasıkuruldu. İlk ağır sanayimiz Karabük Demir-Çelik Fabrikası kuruldu.
  • 1939-1945 yılları arasında yaşanan 2. Dünya Savaşı Türkiye sanayi gelişimini de olumsuz etkiledi.
  • 1950’lerden itibaren sanayimiz tekrar gelişme göstermiştir.
  • 1950’de Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, Makine Kimya Enstitüsü kuruldu.
  • 1954’te Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı,
  • 1955’te Batma Petrol Rafinerisi,
  • 1957’deTürkiye Kömür İşletmeleri kuruldu.

Kalkınma Planları

  • 1960’ta Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), beş yıllık kalkınma planları hazırlayarak ülke ekonomisine yön vermesi için kuruldu.
  • İlk olarak 1963’te 1. Beş Yıllık Kalkınma Planı uygulanmıştır.
  • 2011 yılında DPT kapatılmış, yeni kurulan Kalkınma Bakanlığı bünyesine dahil edilmiştir.
  • 2014-2018 yılları arasında 10. Beş Yıllık Kalkınma Planı uygulanmaktadır.

Günümüzde Türkiye Sanayisi

  • Günümüzde Türkiye sanayisi daha çok gıda, tekstil ve giyim, beyaz eşya ve otomotiv sanayileri öne çıkmaktadır.
  • 2017 yılı itibariyle Türkiye sanayisinin %2’si yüksek teknolojiyle üretim yapan tesislerdir. Yaklaşık %75’lik sanayi tesisi ise orta ve düşük teknolji ile üretim yapmaktadır.
  • Türkiye’de istihdam edilen nüfusun yaklaşık %25’inin çalıştığı sanayi sektörü, ülke millî gelirinin de %29’unu oluşturmaktadır.

Sanayi Ürünlerini Ne Kadar Satabiliyoruz?

  • 2017 yılı verilerine göre Türkiye ihracatı toplam da 157,1 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiştir. Bunun %78’i sanayi ürünlerinden oluşmaktadır. Bu tarihte en fazla ihraç ettiğimiz sanayi ürünleri tekstil, hazır giyim, otomotiv ve beyaz eşya grupları olmuştur.
  • Yüksek kar getiren sanayi ürünleri ihracatımız toplam ihracatımızın %2,7’sini oluşturmaktadır.

Yüksek Sanayi Ürünleri İhracatı

  • Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin sanayi,bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin sanayive hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makineleri sanayi ve üretim grubunun ürettiği ürünler olarak sınıflandırılıyor.
  • Ülkemiz 2012 yılında yayımladığı bir ürün listesinde 671 ürün için yüksek teknoloji ürünü sınıfı belirlemiştir. (Kaynak)

Tablo Kaynak: Dünya Bankası

Artı mı Eksi mi?

3 puan
+1 Puan -1 Puan

Toplam: 3

Paylaşan Yazarımız Coğrafya Hocam

Coğrafya hayata yön verir.
http://forum.cografyahocam.com

Bir cevap yazın

9. Sınıf – İklim Elemanları: Basınç Sunusu

2040 Yılında 100 Milyon Nüfuslu Türkiye Olacak